Jens Wissing ở Al-Ittihad: Bảy trận chưa thua và tiếng vọng mờ nhạt từ Klopp

Trên đường biên ở Jeddah, một người đàn ông trẻ đứng với hai tay buông xuống, mắt dán vào trục dọc của sân. Cậu ấy không chỉ đạo bằng miệng trước. Cậu ấy chỉ đạo bằng bước chân — những bước miết dọc vạch kỹ thuật, như thể đang đếm nhịp bên trong. Jens Wissing. Tôi ngồi đủ gần để nhận ra rằng trước mỗi pha phản công của Al-Ittihad, cậu ấy thường hít vào một hơi dài rồi mới nhả ra chỉ dẫn. Đó là cách một huấn luyện viên trẻ 33 tuổi học cách kiểm soát nhịp trận đấu bằng chính hơi thở của mình. Người ta nhớ bàn thắng, tôi nhớ ba giây trước nó — nơi một người đàn ông trên đường biên chọn cách đứng.

Bên cạnh tôi, một cổ động viên Al-Ittihad nói với bạn rằng đội bóng này "đang chơi thứ bóng đá của người Đức". Tôi không chắc điều đó đúng. Nhưng tôi nghe thấy sự tò mò trong giọng nói ấy — và đó là điều khác biệt so với mùa giải trước, khi sự tò mò được thay bằng nỗi thất vọng.

Al-Ittihad đang ở vị trí thứ hai Roshn League với 17 điểm sau bảy vòng, kém Al-Hilal đúng một điểm. Người đưa đội bóng tới vị trí đó là Jens Wissing — huấn luyện viên sinh ra ở Đức, từng có nửa mùa giải đáng chú ý với Gamba Osaka tại Nhật Bản và giành AFC Champions League Two trước khi chuyển tới Saudi Arabia. Cậu ấy thuộc thế hệ huấn luyện viên dưới 35 tuổi, được đào tạo bài bản qua hệ thống bằng cấp của Liên đoàn bóng đá Đức.

Câu chuyện lại bắt đầu từ một nguồn khác. Imad Al-Hosni, cựu cầu thủ Al-Ahli, phát biểu trên kênh beIN Sports rằng ông "nghe nói" Jurgen Klopp đã giới thiệu Wissing cho Al-Ittihad. Cách nói ấy giữ nguyên bản chất trong tiếng Việt: một nguồn tin gián tiếp, không có xác nhận từ Klopp, từ Liên đoàn bóng đá Đức, hay từ ban lãnh đạo Al-Ittihad. Ở kỳ chuyển nhượng, những câu chuyện như thế xuất hiện mỗi ngày và biến mất mỗi ngày. Nhưng chúng để lại dấu vết trong cách người ta nhìn một huấn luyện viên: như một người được hậu thuẫn từ trên cao, chứ không phải người tự xây nền móng.

Al-Ittihad đang đồng thời chinh chiến ở ba đấu trường: Roshn League, King's Cup và AFC Champions League Elite. Họ đã vào vòng 16 đội King's Cup, và chuẩn bị chạm trán Al-Shamal của Qatar tại lượt trận mở màn vòng bảng AFC Champions League Elite. Đây là ngưỡng thử mới mà Wissing chưa từng trải nghiệm trong sự nghiệp cầm quân.

Bảy trận bất bại — năm thắng, hai hòa — là một khởi đầu đủ để người hâm mộ tin, nhưng chưa đủ để người phân tích kết luận. Tôi đã theo dõi bốn trong số bảy trận đó, và điều khiến tôi chú ý không phải là số điểm, mà là cách Wissing xử lý trạng thái của cầu thủ. Trong trận hòa không bàn thắng thứ hai, cậu ấy không thay đổi sơ đồ. Cậu ấy chỉ thay cách đứng của tiền vệ trung tâm — lùi xuống nửa bước, để tạo khoảng trống cho hai biên. Đó là loại điều chỉnh mà chỉ người ngồi đủ lâu mới nhận ra, và nó khiến tôi tin rằng bảng thành tích kia không hoàn toàn ngẫu nhiên, nhưng cũng chưa chứng minh được một hệ thống chiến thuật đã định hình.

Imad Al-Hosni mô tả Wissing là người "đầy tham vọng và khao khát", "liên tục đưa ra chỉ dẫn và di chuyển bên ngoài đường biên", với "những can thiệp luôn mang lại kết quả tích cực cho cầu thủ". Tôi nghe trong cách nói ấy một sự ngạc nhiên có kiểm soát — kiểu ngạc nhiên của người đã chứng kiến nhiều huấn luyện viên nước ngoài thất bại tại Saudi Pro League vì không hiểu được văn hóa phòng thay đồ. Wissing có vẻ đã vượt qua rào cản đầu tiên ấy nhanh hơn dự kiến.

Nhưng Al-Hosni là cựu cầu thủ Al-Ahli, không phải người trong nội bộ Al-Ittihad, không phải chuyên gia chiến thuật, và cũng không phải nhân chứng trực tiếp cho mối liên hệ với Klopp. Nhận định của ông nên được đặt đúng trọng lượng: một ý kiến bên ngoài, hữu ích để định vị bầu không khí, nhưng không đủ để kết luận về năng lực.

Có một khoảng trống lớn trong câu chuyện này mà tôi không thể bỏ qua. Không có dữ liệu về xG, không có chỉ số pressing, không có tỷ lệ kiểm soát bóng. Bảy trận bất bại có thể là dấu hiệu của một hệ thống chiến thuật vượt trội, hoặc cũng có thể là kết quả của một lịch thi đấu thuận lợi, của những bàn thắng muộn, của những trận đấu mà đối thủ tự đánh rơi điểm. Trong nhiều năm theo dõi các giải đấu ở châu Á, tôi học được một điều: những chuỗi bất bại ngắn thường đẹp hơn hệ thống thật sự tạo ra chúng.

Wissing đến từ Gamba Osaka, nơi cậu ấy đoạt AFC Champions League Two — một giải đấu cấp thấp hơn về chất lượng so với AFC Champions League Elite. Sự khác biệt nằm ở đối thủ, và ở cách một đội bóng phải phân bổ nguồn lực. Ở Nhật Bản, Wissing làm việc trong một nền bóng đá có tính kỷ luật cao và hồ sơ cầu thủ đồng nhất. Ở Al-Ittihad, cậu ấy làm việc với một đội hình trộn lẫn giữa tuyển thủ Saudi Arabia và những ngoại binh đắt giá từ châu Âu. Đó là hai bài toán khác nhau về quản lý con người, dù cùng được gọi là "huấn luyện".

Có một mẫu hình đáng chú ý ở đây. Wissing đi từ Đức sang Nhật Bản, rồi từ Nhật Bản sang Saudi Arabia. Đó là con đường của một thế hệ huấn luyện viên trẻ người Đức đang tìm kiếm cơ hội ở châu Á — nơi hệ thống đào tạo của họ được đánh giá cao, nhưng áp lực truyền thông thấp hơn ở châu Âu. Tôi từng theo dõi một số người trong số họ. Họ mang theo một cách nhìn trận đấu có cấu trúc, một sự kiên nhẫn với quá trình, và một khả năng chịu đựng khoảng lặng tốt hơn nhiều đồng nghiệp châu Âu khác. Wissing có vẻ thuộc nhóm đó — nhưng tôi cần thêm dữ liệu trước khi kết luận.

Tôi không xem Wissing chỉ huy, tôi đọc bàn tay cậu ấy — nơi giấu bản đồ của cả một dự án. Trong những pha bóng cố định, bàn tay cậu ấy mở ra rồi khép lại theo một nhịp đều, như thể đang đếm. Đó là một thói quen nhỏ. Nhưng những thói quen nhỏ của huấn luyện viên thường tiết lộ cách họ xử lý áp lực. Có những buổi tập chẳng ai ghi hình, nhưng tôi giữ chúng trong tai — tiếng giày cỏ, tiếng bóng chạm đất đều đặn như tim đập.

Điều dễ bị hiểu lầm nhất về câu chuyện này là mối liên hệ với Klopp. Tôi không nói nó sai. Tôi nói nó chưa được chứng minh. Một câu nói "tôi nghe nói" trên truyền hình không phải là bằng chứng, và việc nó được các trang báo thể thao quốc tế lặp lại không biến nó thành sự thật. Nếu Klopp thật sự giới thiệu Wissing, đó sẽ là một chỉ dấu cho một xu hướng lớn hơn: các câu lạc bộ Saudi Pro League đang tìm đến những huấn luyện viên trẻ, ít tên tuổi nhưng có nền tảng chiến thuật vững — thay vì trả tiền cho những cái tên đình đám đã qua thời đỉnh cao.

Nhưng ngay cả khi câu chuyện ấy được xác nhận, nó cũng không nói lên điều gì về năng lực thật sự của Wissing. Trong bóng đá, một cái tên lớn có thể mở cửa, nhưng không thể giữ cửa. Bảy trận đấu không đủ để phân biệt giữa một hệ thống và một may mắn. Và Al-Hilal vẫn là một thế lực lớn hơn về chiều sâu đội hình và tiềm lực tài chính. Một điểm cách biệt có nghĩa là Al-Ittihad có thể mất ngôi đầu chỉ sau một vòng đấu.

Điều mà những người bên ngoài ít nhìn thấy là áp lực đang tích tụ. Khi ba đấu trường cùng lúc, một huấn luyện viên trẻ không chỉ cần chiến thuật — cậu ấy cần khả năng xoay tua đội hình mà không làm mất nhịp của đội. Wissing chưa từng trải qua điều đó. Uy tín của cậu ấy ở Jeddah hiện tại dựa trên một chuỗi trận ngắn, và chuỗi trận ấy sớm muộn cũng sẽ kết thúc. Câu hỏi thật sự không phải là khi nào nó kết thúc, mà là cậu ấy đứng vững thế nào sau khoảnh khắc ấy.

Trận đấu với Al-Shamal ở AFC Champions League Elite vào thứ Hai tới là điểm dữ liệu thật sự đầu tiên. Không phải vì đối thủ quá mạnh, mà vì nó kiểm tra cách Wissing cân bằng giữa châu lục và nội địa — thứ mà nhiều huấn luyện viên ngoại quốc đã thất bại tại Saudi Pro League. Tôi sẽ dõi theo hai thứ: cách cậu ấy xoay tua đội hình sau mỗi ba ngày thi đấu, và liệu nhịp bước chân trên đường biên có còn đều hay không. Có những dấu hiệu không xuất hiện trên bảng điểm, nhưng lại là nơi một huấn luyện viên trẻ thật sự được định hình. Nhịp ấy, với Wissing, là tín hiệu trung thực nhất về sức chịu đựng của cậu ấy.